سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
735
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
فاضل : مسأله اگر وارث ميّت عبارت از عمو و عمّه يا يكى از آنان و دايى و خاله يا يكى از آنان باشد ، عمو و عمه كه از جانب پدر منتسب به ميّت هستند سهم الارث پدر يعنى 23 اصل مال را ارث مىبرند كه طبق مسائل [ 2756 تا 2758 ] بين آنان تقسيم مىشود و دايى و خاله كه از جانب مادر به ميّت انتساب دارند سهم الارث او يعنى 13 از اصل مال را ارث مىبرند كه طبق مسائل [ 2759 و 2760 و مسائل اختصاصى 2924 و 2925 صفحهء 732 ] بين آنان تقسيم مىشود . مسألهء اختصاصى فاضل : مسألهء 2930 اگر وارث ميّت علاوه بر چند عمو و عمّه و دايى و خاله ، همسر ميّت نيز باشد ، همسر ميّت اگر شوهر باشد 12 و اگر زن باشد 14 ارث مىبرد و 13 اصل مال ميّت به دايى و خاله مىرسد كه طبق مسائل [ 2759 و 2760 و مسائل اختصاصى 2924 و 2925 صفحهء 732 ] بين آنان تقسيم مىشود و بقيهء مال بين عمو و عمّه طبق مسائل [ 2756 تا 2758 ] تقسيم مىشود . توجه به اين نكته لازم است كه سهم همسر از سهم دايى و خاله كسر نمىشود و تنها از سهم عمو و عمّه كسر مىشود . مسأله 2763 اگر وارث ميت يك دايى يا يك خاله و عمو و عمه باشد چنانچه عمو و عمّه پدر و مادرى يا پدرى باشند ، مال را سه قسمت مىكنند ، يك قسمت را دايى يا خاله مىبرد و از بقيه ، دو قسمت به عمو ( 1 ) و يك قسمت به عمه مىدهند ( 2 ) بنا بر اين اگر مال را نُه قسمت كنند سه قسمت را به دايى يا خاله و چهار قسمت را به عمو و دو قسمت را به عمه مىدهند . اين مسأله ، در رساله آيت الله سيستانى نيست ( 1 ) خوئى : بنا بر مشهور دو قسمت به عمو . . ( 2 ) خوئى ، تبريزى : بنا بر اين مال را نُه قسمت مىكنند : سه قسمت را به دايى يا خاله و ( تبريزى : بنا بر مشهور ) چهار قسمت را به عمو و دو قسمت را به عمه مىدهند ولى بعيد نيست كه ( خوئى : بقيه ) بين عمو و عمّه به طور مساوى تقسيم شود . فاضل : رجوع كنيد به ذيل مسالهء 2762 زنجانى : مسأله اگر وارث ميّت يك دايى يا يك خاله و يك يا چند عمو و عمّه باشند ، 13 مال را دايى يا خاله و بقيه را عمو و عمّه مىبرند ، پس چنانچه عمو و عمّه همگى مادرى باشند سهم آنها به طور مساوى بينشان تقسيم مىشود و اگر همه پدر و مادرى يا پدرى باشند ، به گونهاى تقسيم مىكنند كه به عمو دو برابر عمّه برسد ؛ بنا بر اين اگر وارث يك دايى يا خاله و يك عمو و يك عمّه پدر و مادرى باشند ، سهم دايى يا خاله 39 و سهم عمو 49 و سهم عمّه 29 خواهد بود . مسأله 2764 اگر وارث ميت يك دايى يا يك خاله و يك عمو يا يك عمهء مادرى و عمو و عمهء پدر و مادرى يا پدرى باشد ، مال را سه قسمت مىكنند ، يك قسمت آن را به دايى يا خاله مىدهند ( 1 ) و دو قسمت باقيمانده را شش قسمت مىكنند ، يك قسمت را به عمو يا عمهء مادرى و بقيه را به عمو و عمهء پدر و مادرى يا پدرى مىدهند و عمو دو برابر ) *